Cỗ lá là đặc sản không thể thiếu mà du khách sẽ được thiết đãi khi ghé thăm bà con dân tộc vùng núi phía Bắc. Với người Mường Tân Sơn Phú Thọ, mâm cỗ lã cũng là ẩm thức truyền thống lâu đời. Có gì trong mâm cỗ đặc trưng này hấp dẫn du khách, hãy cùng chúng tôi khám phá trong nội dung bài viết này nhé.

Vùng đất Tân Sơn Phú Thọ là nơi vùng núi cao với thiên nhiên trong trẻo. Nơi đây có “đặc sản” thu hút du khách đó là phòng cảnh thiên nhiên trong xanh tuyệt vời, đặc biệt là đồi chè Long Cốc ấn tượng. Khu vườn Quốc gia Xuân Sơn với thiên nhiên trong lành xanh mát được mẹ thiên nhiên ưu ái cho hệ sinh thái đa dạng. Do đó, đến đây, du khách được hít thở, tận hưởng bầu không khí trong lành tuyệt đối thư thái. Cùng với đó, du khách còn được hòa vào không khí sôi động, lắng nghe làn điệu dân ca của những chàng trai, cô gái Mường. Và đặc biệt đến Tân Sơn để thưởng thức mâm cỗ lá độc đáo của người Mường.

Cỗ lá đơn giản là cỗ bày trên lá. Người Mường dùng lá chuối, loại lá bánh tẻ đem hơ lửa cho dẻo tạo nên hương thơm ngai ngái đặc trưng mang ra bày cỗ. Đây là nét văn hóa ẩm thức cổ truyền của người Mường có từ thưở sơ khai và đến nay vẫn được lưu giữ trong những dịp lễ, Tết, cỗ bàn, đãi khách… Món ăn của đồng bào dân tộc Mường thường được lấy từ các loại cây lá và các con vật nuôi thả trong rừng, qua kinh nghiệm tinh chế xa xưa truyền lại tạo thành món ăn có hương vị đặc trưng của núi rừng.

Các món ăn trong mâm cỗ lá phổ biến như trâu, bò, gà, lợn. Trong đó đặc trưng là món lợn mán, loại lớn chỉ nặng từ 15-25kg được bà con thả rông trên núi. Quanh năm chúng chủ ăn cây cỏ, ngô khoai và chạy rông nên thịt rắn, chắc và thơm ngọt. Món gà trong mâm cỗ của người Mường Tân Sơn cũng đặc trung bởi loại gà trong truyền thuyết tiến vua thời xa xưa, gà chín cựa. Loại gà này ngày nay bà con nuôi theo hình thức bán hoang dã, thịt gà ngọt và chắc. Và một đặc trưng chẳng thể thiếu sót trong mẫm cỗ lá người Mường là món cá suối nướng. Cá được bắt từ suối tự nhiên về nướng trên than hồng vàng ruộm, thơm ngọt.

Ngoài các món từ thịt, mâm cố lá chẳng thể thiếu măng rừng, rau rừng như rau rớn xào hoặc nộm, các loại rau thơm.

Mâm cỗ lá cũng chẳng thể thiếu món xôi, món xôi trắng tượng trưng cho tinh hoa trời đất, xôi nếp nương được đồ từ gạo nếp nương thơm, dẻo. Vào những ngày hội lớn, món xôi trắng này sẽ được thay thế bởi xôi ngũ sắc: xanh, đỏ, tím, vàng, trắng.

Đồng thời trong mỗi mâm cỗ lá còn có đĩa hoa chuối xào, bát canh loóng chuối (canh nấu từ thân, củ chuối) có hương vị vô cùng đặc trưng.

Gia vị chấm các món ăn trong mẫm cỗ lá người Mường Tân Sơn chẳng thể thiếu muối hạt dổi. <ối sau khi rang hoặc nướng cùng hạt dổi cho giã nát, tạo nên hương vị đặc trưng chẳng thế thiếu trong mâm cỗ người Mường.

Theo thời gian, người Mường Tân Sơn vẫn giũ mâm cỗ lá nhưng một nét văn hó cổ truyền đặc sắc của cha ông truyền lại. Mâm cổ thể hiện tinh thần cộng đồng và tình cảm mến khác, nếp nhà của người Mường nơi đây. Phát triển nhưng vẫn bảo tồn.

Thưởng thức cỗ lá không chỉ là thưởng thức món ăn đơn thuần mà là đang cảm nhận sự nồng nhiệt chân tình, cảm nhận phép tắc, lễ giáo và nét văn hóa được trân trọng trong mâm cỗ.